{"id":370,"date":"2024-11-09T21:45:36","date_gmt":"2024-11-09T20:45:36","guid":{"rendered":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/?p=370"},"modified":"2024-11-10T18:46:20","modified_gmt":"2024-11-10T17:46:20","slug":"polski-prawo-pracy-praktyczne-porady","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/prawo-pracy-praktyczne-porady\/","title":{"rendered":"Prawo pracy &#8211; praktyczne porady"},"content":{"rendered":"<p><strong>Definicja stosunku pracy<\/strong><\/p>\n<p><strong>Art. 22. \u00a7 1 Kodeksu pracy<\/strong><br \/>\nPrzez nawi\u0105zanie stosunku pracy pracownik zobowi\u0105zuje si\u0119 do wykonywania pracy okre\u015blonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawc\u0119, a pracodawca \u2013 do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.<\/p>\n<p><strong>Cechy umowy o prac\u0119<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Zasada podporz\u0105dkowania,<\/li>\n<li>Wykonywanie pod kierownictwem,<\/li>\n<li>Obowi\u0105zek wykonywania polece\u0144 dotycz\u0105cych miejsca, czasu i sposobu wykonywania pracy,<\/li>\n<li>Pewna sta\u0142o\u015b\u0107 i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiadczenia pracy,<\/li>\n<li>Obowi\u0105zek osobistego \u015bwiadczenia pracy,<\/li>\n<li>Bezwzgl\u0119dna zasada odp\u0142atno\u015bci,<\/li>\n<li>Zamierzony wynik jest mo\u017cliwy i prawdopodobny, cz\u0119sto nieprzewidywalny z g\u00f3ry,<\/li>\n<li>Ryzyko gospodarcze po stronie pracodawcy.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Zatrudnienie<\/strong> w warunkach okre\u015blonych powy\u017cej jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, niezale\u017cnie od nazwy umowy zawartej przez strony. Nie jest dopuszczalne zast\u0105pienie umowy o prac\u0119 umow\u0105 cywilnoprawn\u0105 (np. umow\u0105 o wsp\u00f3\u0142prac\u0119, umow\u0105 zlecenie, umow\u0105 o dzie\u0142o) przy zachowaniu tych warunk\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Wskaz\u00f3wka:<\/strong> W ka\u017cdym przypadku warto rozwa\u017cy\u0107, czy dana umowa wype\u0142nia cechy stosunku pracy. Nazwa umowy nie ma znaczenia, je\u015bli stosunek prawny wykazuje cechy okre\u015blone w art. 22 \u00a7 1 Kodeksu pracy. (Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego &#8211; Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych z dnia 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt: I PKN 642\/98)<\/p>\n<p><strong>Umowa zlecenia a umowa o prac\u0119 \u2013 por\u00f3wnanie i r\u00f3\u017cnice<\/strong><\/p>\n<p>Obie s\u0105 umowami starannego dzia\u0142ania, jednak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cych kwestiach:<\/p>\n<ul>\n<li>Brak elementu podporz\u0105dkowania zleceniobiorcy,<\/li>\n<li>Brak wykonywania \u015bwiadczenia pod kierownictwem,<\/li>\n<li>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u015bwiadczenia nieodp\u0142atnego,<\/li>\n<li>Dotyczy okre\u015blonych czynno\u015bci,<\/li>\n<li>Brak pewnej sta\u0142o\u015bci i ci\u0105g\u0142o\u015bci,<\/li>\n<li>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z podwykonawcy.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Warto wiedzie\u0107<\/strong><\/p>\n<p><strong>Co je\u015bli pracodawca nie potwierdzi\u0142 umowy na pi\u015bmie?<\/strong><\/p>\n<p>Zgodnie z <strong>art. 29 \u00a7 2 Kodeksu pracy<\/strong>, umow\u0119 o prac\u0119 zawiera si\u0119 na pi\u015bmie. Je\u015bli nie zosta\u0142a zawarta na pi\u015bmie, przed dopuszczeniem pracownika do pracy pracodawca powinien potwierdzi\u0107 ustalenia co do stron, rodzaju i warunk\u00f3w umowy na pi\u015bmie.<\/p>\n<p>Brak pisemnej umowy jest wykroczeniem, za kt\u00f3re pracodawca mo\u017ce zosta\u0107 ukarany. Jednocze\u015bnie ustna umowa pozostaje wa\u017cna i wi\u0105\u017c\u0105ca, co dotyczy tak\u017ce zmian w umowie.<\/p>\n<p><strong>Czy mo\u017cna zawrze\u0107 umow\u0119 o prac\u0119 i umow\u0119 zlecenia na ten sam zakres czynno\u015bci pracowniczych?<\/strong><\/p>\n<p>Nie. W przypadku, gdy umowy obejmuj\u0105 ten sam przedmiot, stanowi\u0105 one w istocie umow\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 umow\u0119 o prac\u0119. Pracownikowi przys\u0142uguje wtedy wynagrodzenie za nadgodziny i prac\u0119 nocn\u0105 zgodnie z Kodeksem Pracy.<\/p>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142, \u017ce umowa zlecenia na czynno\u015bci to\u017csame z umow\u0105 o prac\u0119 stanowi jej uzupe\u0142nienie, a nie odr\u0119bn\u0105 umow\u0119 zlecenia (uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 12 kwietnia 1994 r., sygn. akt: I PZP 13\/94 oraz wyrok z dnia 13 marca 1997 r., sygn. akt: I PKN 43\/97).<\/p>\n<p>Skoro umowy zlecenia obejmuj\u0105 swoim zakresem ten sam przedmiot, co umowa o prac\u0119 to stanowi\u0105 one w istocie uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 umow\u0119 o prac\u0119 z pracodawc\u0105, a nie umow\u0119 zlecenia ze zleceniodawc\u0105, st\u0105d pracownikowi przys\u0142uguje roszczenie o wyp\u0142at\u0119 wynagrodzenia w postaci dodatk\u00f3w za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych i nocnych na zasadach wyra\u017conych w Kodeksie Pracy.<\/p>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> Umowa zlecenia zawarta z pracownikiem zatrudnionym w pe\u0142nym wymiarze czasu pracy, przewiduj\u0105ca wykonywanie przez niego po godzinach pracy &#8211; za ustalonym w niej wynagrodzeniem &#8211; pracy tego samego rodzaju, co okre\u015blony w umowie o prac\u0119, stanowi umow\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 umow\u0119 o prac\u0119. Z tym samym pracodawc\u0105, w zakresie wykonywania pracy tego samego rodzaju, pracownik mo\u017ce pozostawa\u0107 tylko w jednym stosunku pracy (vide: wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 13 marca 1997 r., sygn. akt: I PKN 43\/97). W razie wykonywania na rzecz pracodawcy kilku rodzaj\u00f3w pracy podporz\u0105dkowanej nale\u017cy domniemywa\u0107, \u017ce strony \u0142\u0105czy jeden stosunek pracy (vide: wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt: I PKN 876\/00).<\/p>\n<p><strong>Wynagrodzenie za nadgodziny dla kierownik\u00f3w i menad\u017cer\u00f3w <\/strong><\/p>\n<p><strong>Czy kierownikowi lub menad\u017cerowi w Polsce przys\u0142uguje prawo do wynagrodzenia za nadgodziny?<\/strong><\/p>\n<p>Tak!<\/p>\n<p>W takich sprawach, przed wniesieniem pozwu o zap\u0142at\u0119, warto rozwa\u017cy\u0107 <a href=\"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/postepowanie-mediacyjne-w-polsce\/\">post\u0119powanie mediacyjne<\/a>, kt\u00f3re bardzo cz\u0119sto ko\u0144czy si\u0119 polubown\u0105 wyp\u0142at\u0105 pieni\u0119dzy na rzecz pracownika.<\/p>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> Osoby na stanowiskach kierowniczych maj\u0105 prawo do wynagrodzenia za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych, je\u015bli wymuszaj\u0105 j\u0105 wadliwa organizacja pracy (wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt: I PK 247\/18). Praca kierownicza w nadgodzinach bez dodatkowego wynagrodzenia jest dopuszczalna jedynie w wyj\u0105tkowych, sporadycznych sytuacjach (wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt: III PK 118\/15).<\/p>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> Zgodnie z ugruntowan\u0105 lini\u0105 orzecznicz\u0105 wyra\u017con\u0105 m.in. w wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 20 lutego 2020 r. (sygn. akt I PK 247\/18), \u201enie jest mo\u017cliwe stosowanie takich rozwi\u0105za\u0144 organizacyjnych, kt\u00f3re z za\u0142o\u017cenia wymaga\u0142yby sta\u0142ego wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych. Z powy\u017cszego wynika, \u017ce osoby zatrudnione na stanowiskach kierowniczych nie mog\u0105 by\u0107 pozbawione prawa do wynagrodzenia za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych, je\u017celi wadliwa organizacja pracy wymusza systematyczne przekraczanie norm czasu pracy\u201d. W \u015bwietle innego wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 8 czerwca 2004 r. (sygn.\u00a0 akt: III PK 22\/04), \u201eosoby zatrudnione na stanowiskach kierowniczych nie mog\u0105 by\u0107 pozbawione prawa do dodatkowego wynagrodzenia za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych (art. 135 \u00a7 1 Kodeksu pracy), je\u017celi wskutek niezale\u017cnej od nich wadliwej organizacji pracy s\u0105 zmuszone do systematycznego przekraczania obowi\u0105zuj\u0105cych norm czasu prac\u201d.<\/p>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> \u201eOsoby zarz\u0105dzaj\u0105ce w imieniu pracodawcy zak\u0142adem pracy oraz kierownicy wyodr\u0119bnionych kom\u00f3rek organizacyjnych maj\u0105 prawo do wynagrodzenia za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych w\u00f3wczas, gdy prac\u0119 t\u0119 wykonuj\u0105 stale i z powodu z\u0142ego zorganizowania czasu pracy przez pracodawc\u0119\u201d (vide: wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 7 listopada 2017 r., sygn.. akt: I PK 302\/16).<\/p>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> \u201ePraca w godzinach nadliczbowych bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia jest mo\u017cliwa w sytuacjach o charakterze wyj\u0105tkowym, okazjonalnym i sporadycznym. Je\u017celi wi\u0119c praca jest wykonywana stale ponad ustawowy czas pracy os\u00f3b zajmuj\u0105cych kierownicze stanowiska (a tych os\u00f3b r\u00f3wnie\u017c dotycz\u0105 normy czasu pracy wynikaj\u0105ce z powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w ustawowych o charakterze gwarancyjnym), to przepis art. 151 \u00a7 1 Kodeksu pracy nie ma zastosowania\u201d (vide: wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt: III PK 118\/15).<\/p>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> \u201eJe\u017celi przekroczenie powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych norm czasu pracy nast\u0119puje wskutek niezale\u017cnej od nich wadliwej organizacji pracy, to fakt ten nie pozbawia kierownik\u00f3w wyodr\u0119bnionych kom\u00f3rek organizacyjnych <a href=\"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/przyspieszone-odzyskiwanie-dlugow-w-polsce-przed-e-sadem\/\">ubiegania si\u0119 o wyp\u0142at\u0119 wynagrodzenia za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych<\/a>\u201d (vide: wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt: III APa 63\/13, LEX nr 1437945).<\/p>\n<p><strong>Co zrobi\u0107 w przypadku wypowiedzenia umowy?<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Skontaktuj si\u0119 z adwokatem specjalizuj\u0105cym si\u0119 w prawie pracy. Masz 21 dni na wniesienie odwo\u0142ania do s\u0105du pracy.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Umowa o prac\u0119 rozwi\u0105zuje si\u0119:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Na mocy porozumienia stron,<\/li>\n<li>Przez o\u015bwiadczenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia,<\/li>\n<li>Przez o\u015bwiadczenie bez zachowania okresu wypowiedzenia,<\/li>\n<li>Z up\u0142ywem czasu, na kt\u00f3ry by\u0142a zawarta.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ka\u017cde wypowiedzenie lub rozwi\u0105zanie umowy o prac\u0119 powinno by\u0107 dokonane na pi\u015bmie i zawiera\u0107 przyczyn\u0119 oraz pouczenie o prawie do odwo\u0142ania do s\u0105du pracy.<\/p>\n<p>W razie ustalenia, \u017ce wypowiedzenie umowy o prac\u0119 zawartej na czas okre\u015blony lub umowy o prac\u0119 zawartej na czas nieokre\u015blony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu um\u00f3w o prac\u0119, s\u0105d pracy \u2013 stosownie do \u017c\u0105dania pracownika \u2013 orzeka o bezskuteczno\u015bci wypowiedzenia, a je\u017celi umowa uleg\u0142a ju\u017c rozwi\u0105zaniu \u2013 o przywr\u00f3ceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.<\/p>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> S\u0105d pracy mo\u017ce orzec o bezskuteczno\u015bci wypowiedzenia lub przywr\u00f3ceniu pracownika do pracy, je\u015bli wypowiedzenie by\u0142o nieuzasadnione lub narusza\u0142o przepisy (wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt: II PKN 270\/05).<\/p>\n<p><strong>Co zrobi\u0107 gdy wypowiedzenia umowy zosta\u0142o przekazane przez osob\u0119 nieuprawnion\u0105?<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Skontaktuj si\u0119 z adwokatem specjalizuj\u0105cym si\u0119 w prawie pracy. Masz 21 dni na wniesienie odwo\u0142ania do s\u0105du pracy.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Orzecznictwo:<\/strong> Zgodnie z orzecznictwem polskim (np. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt II PKN 270\/05), wypowiedzenie umowy o prac\u0119 powoduje tak\u017ce jej rozwi\u0105zanie przez o\u015bwiadczenie pochodz\u0105ce np. od niew\u0142a\u015bciwego organu <a href=\"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/zdalne-zalozenie-spolki-z-o-o-albo-jdg-przez-obcokrajowca\/\">osoby prawnej<\/a>, je\u017celi pracodawca podj\u0105\u0142 p\u00f3\u017aniej czynno\u015bci potwierdzaj\u0105ce ustanie stosunku pracy. W takej jednak sytuacji, s\u0105d pracy na \u017c\u0105danie pracownika, mo\u017ce orzec o bezskuteczno\u015bci wypowiedzenia.<\/p>\n<p>adw. dr Joanna Sus\u0142o<\/p>\n<p>E-mail: <a href=\"mailto:info@soslegal.pl\">info@soslegal.pl<\/a><\/p>\n<p>Tel. WhatsApp 24\/7: + 48 668 841\u00a0990<\/p>\n<p>SOS-Legal-Law-Firm<\/p>\n<p>Prawo pracy, stosunek pracy, umowa o prac\u0119, Kodeks pracy, pracodawca, pracownik, cechy umowy o prac\u0119, zasada podporz\u0105dkowania, kierownictwo, wynagrodzenie, ryzyko gospodarcze, umowa cywilnoprawna, umowa zlecenia, nadgodziny, orzecznictwo, wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego, organizacja pracy, kierownik, menad\u017cer, o\u015bwiadczenie o wypowiedzeniu, porozumienie stron, rozwi\u0105zanie umowy, okres wypowiedzenia, s\u0105d pracy, odszkodowanie, pisemne potwierdzenie umowy, niezale\u017cno\u015b\u0107 zleceniobiorcy, sta\u0142o\u015b\u0107 i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pracy, osobiste \u015bwiadczenie pracy, ustne umowy, wypowiedzenie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prawo pracy, stosunek pracy, umowa o prac\u0119, Kodeks pracy, pracodawca, pracownik, cechy umowy o prac\u0119, zasada podporz\u0105dkowania, kierownictwo, wynagrodzenie, ryzyko gospodarcze, umowa cywilnoprawna, umowa zlecenia, nadgodziny, orzecznictwo, wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego, organizacja pracy, kierownik, menad\u017cer, o\u015bwiadczenie o wypowiedzeniu, porozumienie stron, rozwi\u0105zanie umowy, okres wypowiedzenia, s\u0105d pracy, odszkodowanie, pisemne potwierdzenie umowy, niezale\u017cno\u015b\u0107 zleceniobiorcy, sta\u0142o\u015b\u0107 i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pracy, osobiste \u015bwiadczenie pracy, ustne umowy, wypowiedzenie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":371,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[657,611,655,645,662,642,654,666,652,638,637,665,661,663,647,613,622,608,639,636,623,641,618,631,640,643,656,629,627,650,621,619,633,624,659,649,630,644,625,609,610,511,653,667,658,626,615,628,664,648,632,606,651,660,616,607,617,634,646,614,635,620,612],"class_list":["post-370","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-accord-mutuel-conformement-au-droit-du-travail-polonais","tag-cechy-umowy-o-prace","tag-code-du-travail-en-pologne","tag-compensation-in-poland","tag-confirmation-ecrite-du-contrat","tag-contract-termination-in-poland","tag-contrat-de-travail-en-pologne","tag-contrats-oraux","tag-droit-du-travail-en-pologne","tag-employment-contract-in-poland","tag-employment-relationship-in-poland","tag-execution-personnelle-du-travail","tag-indemnisation-en-pologne","tag-independance-du-mandataire","tag-independence-of-the-contractor","tag-kierownictwo","tag-kierownik","tag-kodeks-pracy","tag-labor-code-in-poland","tag-labor-law-in-poland","tag-menadzer","tag-mutual-agreement-under-polish-labor-law","tag-nadgodziny","tag-niezaleznosc-zleceniobiorcy","tag-notice-of-termination-in-poland","tag-notice-period-in-poland","tag-notification-de-resiliation-en-pologne","tag-odszkodowanie","tag-okres-wypowiedzenia","tag-oral-contracts","tag-organizacja-pracy","tag-orzecznictwo","tag-osobiste-swiadczenie-pracy","tag-oswiadczenie-o-wypowiedzeniu","tag-periode-de-preavis-en-pologne","tag-personal-performance-of-work","tag-pisemne-potwierdzenie-umowy","tag-polish-labor-court","tag-porozumienie-stron","tag-pracodawca","tag-pracownik","tag-prawo-pracy","tag-relation-de-travail-en-pologne","tag-resiliation-conformement-aux-reglements-du-droit-du-travail-polonais","tag-resiliation-de-contrat-en-pologne","tag-rozwiazanie-umowy","tag-ryzyko-gospodarcze","tag-sad-pracy","tag-stabilite-et-continuite-du-travail","tag-stability-and-continuity-of-work","tag-stalosc-i-ciaglosc-pracy","tag-stosunek-pracy","tag-termination-according-to-polish-labor-law-regulations","tag-tribunal-du-travail-polonais","tag-umowa-cywilnoprawna","tag-umowa-o-prace","tag-umowa-zlecenia","tag-ustne-umowy","tag-written-confirmation-of-contract","tag-wynagrodzenie","tag-wypowiedzenie","tag-wyrok-sadu-najwyzszego","tag-zasada-podporzadkowania"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=370"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":385,"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions\/385"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soslegal.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}